W nAJNOWSZYM NUMERZE
1/2026
EKOFAKTY
nr katalogowy: 157630 Wsparcie elektromobilności w parkach narodowych N arodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił nabór wniosków o dofinansowanie zakupu zeroemisyjnych środków transportu dla parków narodowych. Wsparcie obejmie nowe elektryczne pojazdy do przewozu osób (kat. M3), rowery i łodzie elektryczne, a także infrastrukturę do ich ładowania. Nabór będzie prowadzony od 15 stycznia 2026 […]
COP-30 w Belém
nr katalogowy: 157631 Trzydziesta coroczna konferencja sygnatariuszy Konwencji Klimatycznej obradowała w Belém w Brazylii. Krytycy jej wyników koncentrują się na niepowodzeniach, a w szczególności na nieprzyjęciu harmonogramu odejścia od paliw węglowodorowych i niedostatecznej kapitalizacji międzynarodowych funduszy na rzecz ratowania klimatu. Warto tymczasem odnotować troskę o to, aby przyjmowane rozwiązania służyły nie tylko celom klimatycznym, ale […]
Freeganizm – czyli jedzenie ze śmietnika – eating food recovered from waste
nr katalogowy: 157632DOI: 10.15199/2.2026.1.1 Freeganizm jest antykonsumpcyjnym stylem życia zapoczątkowanym w Stanach Zjednoczonych pod koniec XX wieku. Jego idea oparta jest na wyrażeniu sprzeciwu wobec ogromu konsumpcji przez alternatywne zaspokajanie potrzeb, szczególnie potrzeb żywnościowych. W naszym kraju freeganizm jest stosunkowo nowym trendem, a freeganie określani są mianem kontenerowców lub śmietnikowych nurków, choć idea freeganizmu obejmuje […]
Ochrona Roślin 4.0: integracja nauki, praktyki i technologii Plant Protection 4.0: Integrating Science, Practice and Technology for Sustainable Agriculture
nr katalogowy: 157633DOI: 10.15199/2.2026.1.2 Współczesne rolnictwo wykorzystuje zintegrowane systemy monitoringu, w których analiza danych wspiera podejmowanie decyzji dotyczących ochrony roślin. Ochrona Roślin 4.0 łączy wiedzę biologiczną, cyfrową i ekologiczną z rozwiązaniami inżynieryjnymi, umożliwiając wczesne wykrywanie zagrożeń i stosowanie metod zmniejszających presję chemiczną. Zastosowanie dronów, czujników IoT, robotów polowych i algorytmów sztucznej inteligencji wspiera rozwój strategii […]
Lasy na krawędzi – przełom w globalnym bilansie węgla Forests at the Edge – A Turning Point in the Global Carbon Balance
nr katalogowy: 157634DOI: 10.15199/2.2026.1.3 Lasy pełniły dotąd kluczową rolę w globalnym cyklu węgla, pochłaniając znaczną część antropogenicznych emisji CO₂ i spowalniając zmiany klimatu. Tymczasem w niektórych regionach lasy stają się źródłem emisji węgla. Omówiono główne mechanizmy tego procesu, w tym przekraczanie progów tolerancji cieplnej przez lasy tropikalne, ograniczoną odpowiedź drzew na wzrost stężenia CO₂ wynikającą […]
Ocena wysiłku fizycznego na wybranych szlakach pieszych w polskich górskich parkach narodowych Assessment of physical effort on selected hiking trails in Polish mountain national parks
nr katalogowy: 157635DOI: 10.15199/2.2026.1.4 Parki narodowe, a zwłaszcza górskie parki narodowe pełnią istotną rolę w rozwoju turystyki masowej. Tereny parków narodowych są udostępniane w głównej mierze poprzez wytyczone szlaki piesze. Obecnie zestawy informacji przeznaczone dla turystów (znaki, drogowskazy, tablice informacyjne, przewodniki) nie obejmują skwantyfikowanego wydatku energetycznego dla poszczególnych tras wycieczkowych. Znajomość wartości wydatku energetycznego mogłaby […]
Prastary dąb – król życia, ekosystemów i krajobrazu Polski Ancient Oak – king of life, ecosystems, and Poland’s landscape
nr katalogowy: 157636DOI: 10.15199/2.2026.1.5 Dęby rosnące w Polsce, zarówno rodzime – dąb szypułkowy (Quercus robur) i bezszypułkowy (Quercus petraea) – jak i obce gatunki pochodzące z Ameryki Północnej, pełnią kluczową rolę w ekosystemach leśnych i krajobrazie kulturowym. Cechują się długowiecznością, tworzą siedliska dla licznych zwierząt i owadów, wspierają bioróżnorodność oraz uczestniczą w złożonych sieciach troficznych […]
Energochłonność produkcji kukurydzy na kiszonkę Energy consumption in silage maize production
nr katalogowy: 157637DOI: 10.15199/2.2026.1.6 Kukurydza to gatunek rośliny o wysokiej produktywności biomasy z jednostki powierzchni, osiągający wysoki bilans energetyczny, czyli różnicę pomiędzy energią zawartą w biomasie a nakładami energii poniesionymi do jej wytworzenia. W produkcji dąży się do zmniejszenia nakładów energetycznych, jednocześnie z dążeniem do obniżenia kosztów na 1 ha. Poszukiwane są rozwiązania technologiczne skutkujące […]
Rola zasobów przyrodniczych w kształtowaniu modelu lecznictwa uzdrowiskowego w Polsce The role of natural resources in shaping the model of medical treatment in Poland
nr katalogowy: 157638DOI: 10.15199/2.2026.1.7 Artykuł przedstawia potencjał przyrodniczo-leczniczy miejscowości uzdrowiskowych w Polsce, podkreślając znaczenie wód mineralnych, borowin, mikroklimatu oraz atrakcyjnych krajobrazów dla funkcjonowania uzdrowisk i rozwoju turystyki zdrowotnej. Omówiono funkcje lecznicze i rekreacyjne zasobów naturalnych, ich rolę w przyciąganiu kuracjuszy oraz budowaniu marki miejscowości. Analiza danych GUS z lat 2021-2024 wskazuje na stabilność sektora uzdrowiskowego […]
Na czym polega jakościowa ochrona wód podziemnych?
nr katalogowy: 157639 Artykuł przedstawia potencjał przyrodniczo-leczniczy miejscowości uzdrowiskowych w Polsce, podkreślając znaczenie wód mineralnych, borowin, mikroklimatu oraz atrakcyjnych krajobrazów dla funkcjonowania uzdrowisk i rozwoju turystyki zdrowotnej. Omówiono funkcje lecznicze i rekreacyjne zasobów naturalnych, ich rolę w przyciąganiu kuracjuszy oraz budowaniu marki miejscowości. Analiza danych GUS z lat 2021-2024 wskazuje na stabilność sektora uzdrowiskowego i […]
Elektroodpady po 20 latach – czas na drugą reformę systemu
nr katalogowy: 157640 Elektroodpady jeszcze niedawno były jednym z najbardziej kłopotliwych strumieni odpadów w Polsce. Dziś – w dobie transformacji energetycznej, cyfryzacji i walki o dostęp do surowców krytycznych – stają się strategicznym zasobem gospodarki. Po 20 latach funkcjonowania systemu ZSEE eksperci, administracja i branża są zgodni: czas na jego drugą reformę, która przesunie ciężar […]











