Lasy na krawędzi – przełom w globalnym bilansie węgla Forests at the Edge – A Turning Point in the Global Carbon Balance
nr katalogowy: 157634
DOI: 10.15199/2.2026.1.3
Lasy pełniły dotąd kluczową rolę w globalnym cyklu węgla, pochłaniając znaczną część antropogenicznych emisji CO₂ i spowalniając zmiany klimatu. Tymczasem w niektórych regionach lasy stają się źródłem emisji węgla. Omówiono główne mechanizmy tego procesu, w tym przekraczanie progów tolerancji cieplnej przez lasy tropikalne, ograniczoną odpowiedź drzew na wzrost stężenia CO₂ wynikającą z niedoborów składników pokarmowych oraz wzrost śmiertelności drzew w warunkach nasilających się ekstremów klimatycznych. Lasy mogą zbliżać się do punktu zwrotnego, w którym zamiast łagodzić zmiany klimatu będą je wzmacniać, co ma istotne implikacje dla prognoz klimatycznych i polityki ochrony klimatu. Słowa kluczowe: globalny cykl węgla, lasy tropikalne, zmiana klimatu, pochłanianie CO₂ Forests have so far played a crucial role in the global carbon cycle by absorbing a substantial share of anthropogenic CO₂ emissions and slowing the pace of climate change. However, in some regions forests are becoming a source of carbon emissions. The article discusses the main mechanisms driving this shift, including the exceedance of thermal tolerance thresholds in tropical forests, the limited growth response of trees to rising CO₂ concentrations due to nutrient constraints, and increased tree mortality under intensifying climate extremes. Forests may be approaching a tipping point at which, instead of mitigating climate change, they begin to amplify it, with important implications for climate projections and climate policy.