2026-01-24
Emisje gazów cieplarnianych i amoniaku w modelowych technologiach uprawy zbóż jarych i ozimych – kontynuacja badań
12/2025, Anita KONIECZNA, NAUKA

Emisje gazów cieplarnianych i amoniaku w modelowych technologiach uprawy zbóż jarych i ozimych – kontynuacja badań

nr katalogowy: 15720610.15199/2.2025.12.7 Oszacowano emisje poszczególnych gazów cieplarnianych (N2O, CH4, CO2) i amoniaku (NH3) z opracowanych we wcześniejszym etapie badań wariantów technologicznych uprawy żyta i jęczmienia jarego. Rozpatrywano emisje z nawożenia i z zużycia paliwa. Ilości przeliczono zgodnie z potencjałem cieplarnianym poszczególnych gazów (GWP – global warming potential) w celu wykazania ilości ogółem w analizowanych […]

Czytaj więcej
Biogazyfikacja złoża węgla brunatnego – badania eksperymentalne przy zastosowaniu substratu polidyspersyjnego w kontekście neokarbonizacji
12/2025, Grzegorz WAŁOWSKI, NAUKA

Biogazyfikacja złoża węgla brunatnego – badania eksperymentalne przy zastosowaniu substratu polidyspersyjnego w kontekście neokarbonizacji

nr katalogowy: 15720510.15199/2.2025.12.6 Przemiana substancji węglowodanowych in situ została przedstawiona w kontekście powstawania metanu (CH4) przez metanogeny. Metody konwersji węgla in situ zostały scharakteryzowane ze względu na korzystny wpływ niekonwencjonalnego wydobycia węgla stanowiąc neokarbonizcję. Badania przeprowadzono na węglach mniej dojrzałych, o niższym stopniu karbonizacji materii organicznej, ponieważ są one bardziej efektywne w konwersji do gazu […]

Czytaj więcej
Rezyliencja gospodarstw biodynamicznych wyzwania i szanse
12/2025, NAUKA, Paweł Bietkowski, Paweł PIETRUSZEWSKI

Rezyliencja gospodarstw biodynamicznych wyzwania i szanse

nr katalogowy: 15720410.15199/2.2025.12.5 W obliczu globalnych kryzysów środowiskowych i demograficznych coraz większego znaczenia nabiera koncepcja rezyliencji systemów żywnościowych. Artykuł analizuje rolę, jaką w tym kontekście mogą odegrać gospodarstwa biodynamiczne – jeden z najbardziej konsekwentnych modeli rolnictwa ekologicznego, oparty na zasadach samowystarczalności, zamkniętych obiegów i równowagi ekosystemowej. Na podstawie przeglądu literatury oraz analiz strategicznych [2, 7] […]

Czytaj więcej
Wpływ globalnego ocieplenia na produkcję pierwotną krytyczna rola i zagrożenia dla Prochlorococcus marinus
12/2025, NAUKA, Piotr Skubała

Wpływ globalnego ocieplenia na produkcję pierwotną krytyczna rola i zagrożenia dla Prochlorococcus marinus

nr katalogowy: 15720310.15199/2.2025.12.4 Prochlorococcus marinus to najmniejsza i najliczniejsza cyjanobakteria oceaniczna, odpowiedzialna za znaczną część fotosyntezy w tropikalnych wodach i kluczowa dla globalnej sekwestracji węgla. Postępujące ocieplanie się oceanów zagraża jej stabilności – badania terenowe wykazują gwałtowny spadek liczebności powyżej 28°C, a modele przewidują redukcję biomasy o 17-51% do końca wieku. Konsekwencją mogą być zakłócenia […]

Czytaj więcej
Zielone lekarstwo
12/2025, Agnieszka Jamiołkowska, NAUKA

Zielone lekarstwo

nr katalogowy: 15719910.15199/2.2025.12.3 Moringa olejodajna jest ważną rośliną ziołową pochodzącą z północno- -zachodnich Indii i Pakistanu. W czasach starożytnych stosowana była w ziołolecznictwie jako środek w leczeniu bezsenności, ran, bólu, wrzodów, chorób wątroby, chorób serca i stanów zapalnych. Najnowsze badania farmakologiczne wykazały, że różne wyciągi z M. oleifera wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne, antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe i […]

Czytaj więcej
Czosnek – naturalna tarcza odporności w zimowych miesiącach Garlic – a natural shield of immunity in the winter months
12/2025, Katarzyna Dzida, NAUKA

Czosnek – naturalna tarcza odporności w zimowych miesiącach Garlic – a natural shield of immunity in the winter months

nr katalogowy: 15719810.15199/2.2025.12.2 Wzrost zainteresowania zdrową żywnością spowodował, że od kilku lat wzrasta zapotrzebowanie na żywność funkcjonalną, w skład której wchodzą naturalne produkty posiadające unikalną wartość odżywczą oraz składniki pokarmowe, które wywołują korzystne efekty zdrowotne. Do takich produktów można zaliczyć czosnek, który wykazuje prewencję wielu chorób cywilizacyjnych. Czosnek jest niezwykle bogatym surowcem w różnorodne substancje […]

Czytaj więcej
Pigwa pospolita (Cydoniaoblonga Mill) sadowniczy gatunek o walorach dekoracyjnych i prozdrowotnych
12/2025, Dariusz Wach, NAUKA

Pigwa pospolita (Cydoniaoblonga Mill) sadowniczy gatunek o walorach dekoracyjnych i prozdrowotnych

nr katalogowy: 15719710.15199/2.2025.12.1 Pigwa pospolita jest w Polsce wciąż niedocenianym amatorskim gatunkiem sadowniczym znanym z wysokich walorów użytkowych owoców, chętnie wykorzystywanym w celach kulinarnych za sprawą bogactwa związków organicznych i mineralnych. Owoce pigwy i produkty z niej wytwarzane mają wysoką wartość biologicznej i są stosowane do wspomagania leczenia a także w profilaktyce zdrowotnej. W agroekosystemie […]

Czytaj więcej
Ochrona przyrody jest taniaUproszczenia w systemach uprawy gleby
11/2025, Anita KONIECZNA, NAUKA

Ochrona przyrody jest taniaUproszczenia w systemach uprawy gleby

nr katalogowy: 15677910.15199/2.2025.11.8 Jedną z zasad, które umożliwiają prowadzenie produkcji rolniczej w zgodzie z poszanowaniem zasobów przyrodniczych, jest uprawa roślinna uwzględniająca poziomu substancji organicznej na pożądanym poziomie, co ma ogromny wpływ na poziom i jakość uzyskiwanych plonów. Niezbędnym elementem jest uwzględnienie i dopasowanie systemu uprawy gleby do zasobności i rodzaju gleb, warunków klimatycznych, ukształtowania terenu […]

Czytaj więcej
Ochrona przyrody jest taniap
11/2025, NAUKA, Tomasz Żylicz

Ochrona przyrody jest taniap

nr katalogowy: 156778 Całkowite nakłady na ochronę środowiska są za małe w stosunku do potrzeb. Ich częścią są nakłady na ochronę przyrody, które również są za małe, i to pomimo faktu, że wydatki na ten cel bywają i tak bardzo tanie. Koszty tak zwanej biernej ochrony przyrody, liczone jako utrata potencjalnych przychodów, które można byłoby […]

Czytaj więcej
Nowoczesne czujniki spektrometryczne w analizie kolorymetrycznej wody. Część 1 Charakterystyka techniczna i aplikacyjna
11/2025, NAUKA, Patryk RADEK

Nowoczesne czujniki spektrometryczne w analizie kolorymetrycznej wody. Część 1 Charakterystyka techniczna i aplikacyjna

nr katalogowy: 15677710.15199/2.2025.11.7 W artykule dokonano przeglądu trzech cyfrowych czujników spektrometrycznych (AS7262, AS7341, AS7265x) pod kątem ich zastosowania w kolorymetrycznej analizie jakości wody. Porównano zakres widmowy, rozdzielczość spektralną, powtarzalność oraz łatwość integracji. Wyniki wskazują, że wszystkie czujniki nadają się do zastosowań środowiskowych, przy czym AS7265x oferuje największe możliwości pomiarowe, a AS7262 stanowi najprostsze i najbardziej […]

Czytaj więcej
„Pijane lasy” i topnienie permafrostu – konsekwencje dla wzrostu drzew i globalnego cyklu węgla
11/2025, NAUKA, Piotr Skubała

„Pijane lasy” i topnienie permafrostu – konsekwencje dla wzrostu drzew i globalnego cyklu węgla

nr katalogowy: 15677610.15199/2.2025.11.6 Wieczna zmarzlina (permafrost) stanowi istotny rezerwuar węgla organicznego, którego stabilność jest zagrożona przez postępujące ocieplenie klimatu. Rozmrażanie permafrostu prowadzi do destabilizacji podłoża, emisji gazów cieplarnianych oraz zjawiska „pijanych lasów”, czyli przechylania i przewracania się drzew w wyniku deformacji gruntu. Proces ten ogranicza zdolność lasów borealnych do sekwestracji węgla, a jednocześnie może wzmacniać […]

Czytaj więcej
Zrozumienie mechanizmu oddziaływań w układach pestycyd – cyklodekstryna jako klucz do projektowania innowacyjnych środków ochrony roślin
11/2025, Jakub T. HOŁAJ-KRZAK, NAUKA

Zrozumienie mechanizmu oddziaływań w układach pestycyd – cyklodekstryna jako klucz do projektowania innowacyjnych środków ochrony roślin

nr katalogowy: 15677510.15199/2.2025.11.5 W pracy poddano dyskusji stan i postęp badań nad supramolekularnymi układami inkluzyjnymi typu „gość – gospodarz” tworzonymi przez cyklodekstryny oraz pestycydy, ze szczególnym naciskiem na ich aspekt teoretyczny. Dyskusję osadzono w ramach obowiązujących uwarunkowań prawnych z zakresu stosowalności poszczególnych pestycydów, uwzględniając aktualne zalecenia dotyczące stosowania pestycydów w integrowanej produkcji roślin rolniczych. Oceniono […]

Czytaj więcej