2026-01-24
Emisje gazów cieplarnianych i amoniaku w modelowych technologiach uprawy zbóż jarych i ozimych – kontynuacja badań
12/2025, Anita KONIECZNA, NAUKA

Emisje gazów cieplarnianych i amoniaku w modelowych technologiach uprawy zbóż jarych i ozimych – kontynuacja badań

nr katalogowy: 15720610.15199/2.2025.12.7 Oszacowano emisje poszczególnych gazów cieplarnianych (N2O, CH4, CO2) i amoniaku (NH3) z opracowanych we wcześniejszym etapie badań wariantów technologicznych uprawy żyta i jęczmienia jarego. Rozpatrywano emisje z nawożenia i z zużycia paliwa. Ilości przeliczono zgodnie z potencjałem cieplarnianym poszczególnych gazów (GWP – global warming potential) w celu wykazania ilości ogółem w analizowanych […]

Czytaj więcej
Biogazyfikacja złoża węgla brunatnego – badania eksperymentalne przy zastosowaniu substratu polidyspersyjnego w kontekście neokarbonizacji
12/2025, Grzegorz WAŁOWSKI, NAUKA

Biogazyfikacja złoża węgla brunatnego – badania eksperymentalne przy zastosowaniu substratu polidyspersyjnego w kontekście neokarbonizacji

nr katalogowy: 15720510.15199/2.2025.12.6 Przemiana substancji węglowodanowych in situ została przedstawiona w kontekście powstawania metanu (CH4) przez metanogeny. Metody konwersji węgla in situ zostały scharakteryzowane ze względu na korzystny wpływ niekonwencjonalnego wydobycia węgla stanowiąc neokarbonizcję. Badania przeprowadzono na węglach mniej dojrzałych, o niższym stopniu karbonizacji materii organicznej, ponieważ są one bardziej efektywne w konwersji do gazu […]

Czytaj więcej
Rezyliencja gospodarstw biodynamicznych wyzwania i szanse
12/2025, NAUKA, Paweł Bietkowski, Paweł PIETRUSZEWSKI

Rezyliencja gospodarstw biodynamicznych wyzwania i szanse

nr katalogowy: 15720410.15199/2.2025.12.5 W obliczu globalnych kryzysów środowiskowych i demograficznych coraz większego znaczenia nabiera koncepcja rezyliencji systemów żywnościowych. Artykuł analizuje rolę, jaką w tym kontekście mogą odegrać gospodarstwa biodynamiczne – jeden z najbardziej konsekwentnych modeli rolnictwa ekologicznego, oparty na zasadach samowystarczalności, zamkniętych obiegów i równowagi ekosystemowej. Na podstawie przeglądu literatury oraz analiz strategicznych [2, 7] […]

Czytaj więcej
Wpływ globalnego ocieplenia na produkcję pierwotną krytyczna rola i zagrożenia dla Prochlorococcus marinus
12/2025, NAUKA, Piotr Skubała

Wpływ globalnego ocieplenia na produkcję pierwotną krytyczna rola i zagrożenia dla Prochlorococcus marinus

nr katalogowy: 15720310.15199/2.2025.12.4 Prochlorococcus marinus to najmniejsza i najliczniejsza cyjanobakteria oceaniczna, odpowiedzialna za znaczną część fotosyntezy w tropikalnych wodach i kluczowa dla globalnej sekwestracji węgla. Postępujące ocieplanie się oceanów zagraża jej stabilności – badania terenowe wykazują gwałtowny spadek liczebności powyżej 28°C, a modele przewidują redukcję biomasy o 17-51% do końca wieku. Konsekwencją mogą być zakłócenia […]

Czytaj więcej
W poszukiwaniu przekonujących wyjaśnień
12/2025, Tomasz Żylicz

W poszukiwaniu przekonujących wyjaśnień

nr katalogowy: 157202 Jeśli zależności pomiędzy interesującymi nas zjawiskami nie są liniowe i nie zmieniają się zawsze proporcjonalnie, to poszukuje się prostszych mechanizmów składowych, które by tłumaczyły ten wynik, bo zazwyczaj chcielibyśmy, żeby zmiany były łatwe do interpretacji. Z tego względu korzysta się z różnych wzorów, takich jak słynny ipat – tożsamość arytmetyczna, która wyjaśnia […]

Czytaj więcej
Prognozy do 2050 roku
12/2025, Marek Tomaka

Prognozy do 2050 roku

nr katalogowy: 157201 Polska doświadcza coraz szybszego ocieplenia klimatu – lądy (w tym Europa i nasz kraj) ogrzewają się szybciej niż powierzchnia oceanów. Wzrost temperatur przekłada się na coraz dotkliwsze zmiany środowiskowe. W ostatnich dekadach średnia temperatura w Polsce wzrosła już o ponad 2°C w porównaniu z początkiem XX wieku, podczas gdy globalnie ocieplenie wyniosło […]

Czytaj więcej
Czas letni do poprawki
12/2025, Piotr KRUPA-LUBAŃSKI

Czas letni do poprawki

nr katalogowy: 157200 Jeżeli chcemy mieć realny pożytek z OZE oraz żyć zdrowo zgodnie z naturą, warto wdrożyć zupełnie inne strefy czasowe w Europie. Latem nasza cywilizacja jest przesunięta względem cyklu słońca co najmniej o kilka godzin i to w stronę niekorzystną dla działania sieci energetycznej oraz naszych własnych organizmów.

Czytaj więcej
Zielone lekarstwo
12/2025, Agnieszka Jamiołkowska, NAUKA

Zielone lekarstwo

nr katalogowy: 15719910.15199/2.2025.12.3 Moringa olejodajna jest ważną rośliną ziołową pochodzącą z północno- -zachodnich Indii i Pakistanu. W czasach starożytnych stosowana była w ziołolecznictwie jako środek w leczeniu bezsenności, ran, bólu, wrzodów, chorób wątroby, chorób serca i stanów zapalnych. Najnowsze badania farmakologiczne wykazały, że różne wyciągi z M. oleifera wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe, przeciwzapalne, antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe i […]

Czytaj więcej
Czosnek – naturalna tarcza odporności w zimowych miesiącach Garlic – a natural shield of immunity in the winter months
12/2025, Katarzyna Dzida, NAUKA

Czosnek – naturalna tarcza odporności w zimowych miesiącach Garlic – a natural shield of immunity in the winter months

nr katalogowy: 15719810.15199/2.2025.12.2 Wzrost zainteresowania zdrową żywnością spowodował, że od kilku lat wzrasta zapotrzebowanie na żywność funkcjonalną, w skład której wchodzą naturalne produkty posiadające unikalną wartość odżywczą oraz składniki pokarmowe, które wywołują korzystne efekty zdrowotne. Do takich produktów można zaliczyć czosnek, który wykazuje prewencję wielu chorób cywilizacyjnych. Czosnek jest niezwykle bogatym surowcem w różnorodne substancje […]

Czytaj więcej
Pigwa pospolita (Cydoniaoblonga Mill) sadowniczy gatunek o walorach dekoracyjnych i prozdrowotnych
12/2025, Dariusz Wach, NAUKA

Pigwa pospolita (Cydoniaoblonga Mill) sadowniczy gatunek o walorach dekoracyjnych i prozdrowotnych

nr katalogowy: 15719710.15199/2.2025.12.1 Pigwa pospolita jest w Polsce wciąż niedocenianym amatorskim gatunkiem sadowniczym znanym z wysokich walorów użytkowych owoców, chętnie wykorzystywanym w celach kulinarnych za sprawą bogactwa związków organicznych i mineralnych. Owoce pigwy i produkty z niej wytwarzane mają wysoką wartość biologicznej i są stosowane do wspomagania leczenia a także w profilaktyce zdrowotnej. W agroekosystemie […]

Czytaj więcej